زُبَيْدَه حانِمْ اَوصِيَتْنامه‌سى
دَرْسَعَادَتْده بِشِكْتاشْده اَقارَتلَرْده ٧٦ نُمَرَلو حانَه‌ده مُقِيمْ مُصْطَفَى كَمَالْ پاشا حَضْرَتْلَرِنين والِدَه‌سى، بَن زُبَيْدَه، اَمْوَالِ مَوْجُودَمِين سُلُثُنُ بِالتَّفْرِيقْ بَرْوَجْهِ آتِى صَرْفْ و وَقْفْ اَدِلْمَسِنِ وَصِيَّتْ اَيْلَرِمْ:
١
وَفَاتِمْده تَجْهِيزْ و تَكْفِينْ و قَبْرْ اِلَه دَدَگَانْ و تَهْلِيلْخَانْ اَفَنْدِيلَرْ اِلَه، مَقْبَرَه گُوتُرُلْمَكْ مَصَارِفِى و دَفْنِمْنِ اَوجُونْجُ گُونُ اَخْشَامِى حُفَّاظْ و خَاجَه‌گَانْ و اَقْرَبَا و اَحِبَّا و قُمْشُلَرْدَنْ مُنَاسِبْ گُورُلَجَكْ ذَوَاتِ صَالِحُونْ دَعْوَتْ اَدِلَرَكْ اَخْشَامْ يَمَگِى اِطْعَامْ اَتْتِرِلْدِكْتَنْ صُونْرَا؛ خَتْمِ قُرْآنْ ضِمْنِنْده اَجْزَاى شَرِيفَه تِلَاوَتْ اَتْتِرِلَجَكْ و دُعَايِ مُتَعَاقِبْ حُفَّاظْ و خَاجَه‌گَانَه هَدِيَّه‌تَنْ مُنَاسِبْ مِقْدَارْدَه تَوْزِيعْ اَدِلْمَكْ اُزَرَه و اِشْبُو خُصُوصَاتِنْ جُمْلَه‌سى اِيچُونْ ٤٥٠ لِيرَا اَوْرَاقِ نَقْدِيَّه تَخْصِيصْ اَيْلَدِمْ.
٢
وَفَاتِمْده بِشِكْتاشْده قَائِنْ يَحْيَا اَفَنْدِى حَزِيرَسِنْده دَفْنْ اَدِلَجَگِمْ.
٣
يَهُودِيدَنْ مُهْتَدِيَه حَيْرِيَّه حانِمْ نامْ قَدِنَه و مُومااِلَيْهَا‌نِنْ وَفَاتِى حالِنْده اَوْلُنَه ١٠ لِيرَا وِرِلَجَكْ.
٤
اَوْلَادِ مَعْنَوِيَّتْمْ مَقَامِنْده خِدْمَتْچِى عَائِشَه نامْ قِزَه گَلِينْلِكْ جَهَازِى اِيچُونْ كَذَلِكْ ١٠٠ لِيرَا وِرِلَجَكْ.
٥
سَلَانِكْده بِرَادَرِمْ مُتَوَفَّى حَسَنْ آغَا‌نِنْ مَحْدُومُ عَبْدُالرَّحْمَانْه ٣٠ لِيرَا وِرِلَجَكْ.
٦
يَتِيمْ عَبْدُالرَّحِيمْه ٢٥ لِيرَا وِرِلَجَكْ.
٧
وَقْتِيلَه خِدْمَتِمْده بُلُونُبْ حَالِ غَيْبُوبَتْده بُلُونَنْ وَصْفِيَّه نامِنْدَكِ خِدْمَتْچِمْ بُلْدُرُلَرَكْ يَدِنَه ٢٠ لِيرَا وِرِلَجَكْ.
٨
پَرْوَرْدَمْ عَفِيفَه اِلَه اَوْلُو حَقِّى‌نِنْ سُنَّتِى اِيچُونْ ١٥ لِيرَا وِرِلَجَكْ.
٩
دَائِمًا اَكْمَقْ اُزَرَه شَهْرِنْ مُنَاسِبْ بِرْ مَحَلِّنْده بِرْ چِشْمَه يَپْتِرِلُبْ صُوُى اِسَالَه اَدِلْمَكْ و اَرَا صِرَا تَعْمِيرِنَه صَرْفْ اُلُونْمَقْ اُزَرَه ٤٧٥ لِيرَا تَخْصِيصْ اَيْلَدِمْ.
١٠
هَرْ جُمْعَه گُونُ نَمَازِنْدَنْ بِرْ سَاعَتْ اَوْوَلْ بَدْ اِلَه اَذَانْ اُقُونْجَايَه قَدَرْ مُنَاسِبْ بِرْ جَامِعِ شَرِيفَه جَمَاعَتَه مُقَابِلْ جَهْرَنْ اِكِى جُزْءِ شَرِيفْ قِرَاءَتْ اَتْتِرِلَرَكْ مُقَابِلِنْدَه تِلَاوَتْ اَيْلَيَنْ حَافِظْ اَفَنْدِيه نَمَاسِنْدَنْ وِرِلْمَكْ اُزَرَه ٤٩٠ لِيرَايِ و ٩ نُجُ مَادَّه‌نِنْ اَحْكَامِى اِيچُونْ اُصُولُ دَائِرَسِنْده مَحَاكِمِ شَرْعِيَّه‌ده وَقْفِيَّه‌سِنِ تَسْجِيلْ اَتْتِرْمَكْ و مُتَوَلِّى تَعْيِينْ اَيْلَمَكْ و دِلَدِگِى شَخْصِ مُتَوَلِّى قِلْمَايَه مُجَازْ اَيْلَدِمْ.
١١
كَفَّارَتِ صَوْمْ و صَلَاةْ و ذُنُوبْ اِيچُونْ و قُرْبَانْ بَيْرَامِنِنْ بِرِنْجِى گُونُ بَشْ عَدَدْ قُرْبَانْ كَسِلْمَكْ و لَحْمِى طَلَبَه‌يَه اَكْلَتْتِرِلْمَكْ و خَتْمِ قُرْآنْ اُلُونْمَكْ اُزَرَه بِرْ دَفَعَايَه مَخْصُوصْ اُولَرَقْ دَارُالْاَيْتَامْه ٢٠٠ لِيرَا هَدِيَّه و تَبَرُّعْ اَدِلَجَكْ.
١٢
وَصِيَّتْنَامَه‌ده گُوسْتَرِلَنْ مَوَادْ اِيچُونْ تَخْصِيصْ اَيْلَدِگِمْ جَمْعًا ١٨٠٠ لِيرَا مِقْدَارِنْدَكِ اَوْرَاقِ نَقْدِيَّه، اِشْبُو مَبْلَغْ مُدَّدِ حَيَاتِمْده بَنِمْ اُولْمَقْ، بَعْدَ الْوَفَاتْ وَصِيَّتِمْ مُوجِبِنْجَه صَرْفْ اُلُونْمَقْ و عُثْمَانْلِ بَنْكَسِنْده حِفْظْ اُلُونْمَقْ اُزَرَه نامِنَه حِسَابِ جَارِى صُورَتِى اِلَه تَوْدِيعْ اُلُونْمَقْ اُزَرَه سَلَانِكْ بَاشْشَهْبَنْدَرِى كَامِلْ بَيْ اَفَنْدِيَه تَسْلِيمْ اَيْلَدِمْ.
مُومَااِلَيْهِـنِنْ بِرْ مَحَلَّه اَزِيمَتْ و غَيْبُوبَتِى حَالِنْده اِشْبُو مَبْلَغْ مَعْلُومَاتِمْ تَحْتِنْدَه اِنْتِخَابْ و اِرْسْ اُلُونَجَقْ دِگَرْ اَمِينْ بِرْ ذَاتْ نَامِنَه كَذَلِكْ بَنْكِ مَذْكُورَه حِسَابِ جَارِى اُزَرِنَه تَوْدِيعْ اَدِلَجَكْتِرْ.
١٣
سَلَانِكْده مِثْحَتْ پاشَا مَكْتَبِ صَنَايِعْ مُقَابِلِنْده قَائِنْ مَعَ سَلَامْلِقْ بِرْ بَابْ بُيُوكْ حَانَمْ اِلَه اَينِ حَانَه قُوشَه‌سِنْده قَائِنْ تَيْزَمْدَنْ اَلِنَنْ اِكِى بَابْ حَانَمِ مُصْطَفَى كَمَالْ پاشَا‌يَه و يِنَه بُيُوكْ حَانَمْ قُوشَه‌سِنْده عَائِشَه مُولَّا‌دَنْ اَلِنَنْ بِرْ بَابْ حَانَه اِلَه اَحْمَدْ صُبَاشِى مَحَلَّه‌سِنْده قَائِنْ بِرْ اِكِى، جَمْعَانْ اِكِى بَابْ حَانَمِ كَرِيمَمْ مَقْبُولَه حَانِمَه تَفْرِيقْ و تَخْصِيصْ اَيْلَدِمْ.
بُونْدَنْ مَاعَدَا نَزْدِمْده مَوْجُودْ نُقُودُمْدَنْ مِقْدَارِ مُنَاسِبِنِ حَيَاتِمْده كَرِيمَمْ مُومَااِلَيْهَا‌يَه بِلْدِرْدِگِمْدَنْ اَوْلُومْ پاشَا‌يَه بِرْ سَنَه مُقَدَّمْ كَرِيمَمْ مَقْبُولَه حَانِمْلَه مُشْتَرَكَنْ تَحْرِيرْ و مَمْهُورَنْ اِرْسَالْ اَيْلَدِگِمِزْ خُصُوصَاتِنْ مَذْكُورْ مَكْتُوبْلَه مَسْتُورْ اُولْدُوغُ وَجْهِ اِلَه حُكْمِ بَاقِى اِشْعَارَاتِمِزْ وَجْهِ اِلَه مَوْجُودِ مَوْقِعْ اُولْدُوغُ مُشَارٌ اِلَيْهِ پاشَا حَضْرَتْلَرِنَه بِلْدِرِلْمَسِنِ وَصِيَّتْ اَيْلَرِمْ.
وَصِيَّتْنَامَه‌نِنْ وَصِيّ و وَكِيلْ مَادَّه‌سِى
اِشْبُو وَصِيَّتْنَامَه مُحْتَوِيَاتِى اُولَنْ مَوَادْ و خُصُوصَاتِنْ تَمَامِيْلَه اِجْرَا و تَطْبِيقِنِ سَلَانِكْ بَاشْشَهْبَنْدَرِى كَامِلْ بَيْ اَفَنْدِى اِلَه مَذْكُورْ شَهْبَنْدَرْخَانَه كَاتِبِى جَمَالْ بَيْى وَكِيلْ و وَصِىِّ مُخْتَارْ اِنْتِخَابْ و تَعْيِينْ اَيْلَدِمْ.
بِلْجُمْلَه خُصُوصَاتِنْ تَطْبِيقْ و اِجْرَا اُلُونْدُوغُنُ نَاطِقْ اُلْمَقْ اُزَرَه و قَابِلُ الْاِسْتِحْصَالْ اُولَنْ مَحَلَّلَرْدَنْ وَثَائِقِى مُقَابِلِنْده تَبَرُّعَاتْتَه بُلُونْدُقْلَرِنَه دَائِرْ اَوْلُمْ مُصْطَفَى كَمَالْ پاشَا‌يَه مُفَرَّدَاتْلِ جَدْوَلْ اِلَه حِسَابْ وِرْمَكْ مَجْبُورْدُرْلَرْ.
اِشْبُو وَصِيَّتْنَامَه تَارِيخِنْدَنْ مُقَدَّمْ تَنْظِيمْ اُلُونْمُشْ دِگَرْ بِرْ وَصِيَّتْنَامَه ظُهُورْ اَدَجَكْ اُولُرْسَه حُكْمُ مَفْسُوخْ و غَيْرِ مُعْتَبَرْ اُولَجَقْدِرْ.
اِشْبُو وَصِيَّتْنَامَه، بِرِى نَزْدِمْده حِفْظْ اُلُونْمَقْ و دِگَرِى كَامِلْ و جَمَالْ بَيْلَرْدَه بُلُونْمَقْ اُزَرَه اِكِى نُسْخَه اُلَرَقْ تَنْظِيمْ و تَعَاطِى اَدِلْمِشْتِرْ.
مُصْطَفَى كَمَالْ پاشَا حَضْرَتْلَرِنِنْ وَالِدَه‌سى زُبَيْدَه.
اِشْبُو وَصِيَّتْنَامَه مُوَاجَهَمِزْده تَنْظِيمْ و مَعْنَاسِى قِرَاءَتْ اُلُونَرَقْ تَفْهِيمْ اُلُونْدُقْتَنْ و تَمَامِى اِلَه اِقْرَارْ اَيْلَدِكْتَنْ صُونْرَا كَنْدِ مُهْرْ و پَرْمَقِنِ وَضْعْ اَيْلَدِگِنِ دُنْيَا و آخِرَتْ شَاهِدِى صِفَتِى اِلَه تَصْدِيقْ اَيْلَرِزْ.
٢٥ كَانُونِ ثَانِى ٣٣٨
شُهُودُ الْحَالْ
اِمْضَالَرْ
25 Kânunusani 1338 / 25 Şubat 1922
Vasiyetnamenin, Zübeyde Hanım’ın anne tarafından akrabası olan Cemal Bolayır tarafından, onun söyledikleri doğrultusunda kaleme alındığı; komşulardan üç kişinin de şahit olduğu aktarılıyor. Metin kendisine okunduktan sonra Zübeyde Hanım’ın mührünü ve parmağını bastığı belirtiliyor. Scribd
Belgenin başlangıcı
“İstanbul’da Beşiktaş’ta Akaretler’de 76 numaralı hanede oturan Mustafa Kemal Paşa Hazretlerinin validesi ben Zübeyde, mevcut malımın üçte birini ayırarak aşağıda gösterildiği gibi sarf ve vakfedilmesini vasiyet eylerim.”
Bu girişten sonra vasiyetname 16 maddelik bir düzen içinde devam ediyor. Yayınlanmış tam metinlerde cenaze masrafları, Kur’an tilaveti, Yahya Efendi Haziresi’ne defnedilme arzusu, manevi evlatları, hizmetçisi, akrabaları, çeşme yaptırılması, cuma günleri Kur’an okutulması, Darüleytam’a bağış, Selanik’teki taşınmazlar ve vasilerin tayini yer alıyor. Hayatı Bileceksin
Vasiyetnamenin dikkat çeken hükümleri
1. Cenaze ve Kur’an
Zübeyde Hanım, vefatından sonra teçhiz, tekfin, kabir ve defin masraflarının karşılanmasını; defin sonrası hafızlar, hocalar, akrabalar, dostlar ve komşuların davet edilmesini ve Kur’an okutulmasını istemektedir.
2. Defin yeri
“Vefatımda Beşiktaş’ta kâin Yahya Efendi haziresinde defnedileceğim.”
Bu istek, Zübeyde Hanım’ın vasiyetnamesindeki en dikkat çekici maddelerden biridir. Hayatı Bileceksin
3. Hayriye Hanım
“Yahudiden mühtediye Hayriye Hanım” olarak geçen kişiye 10 lira, onun vefatı hâlinde oğluna verilmesini vasiyet eder.
4. Manevî evladı Ayşe
Manevî evladı olarak nitelendirdiği Ayşe isimli kıza gelinlik çeyizi için 100 lira bırakır.
5. Abdurrahman
Selanik’te vefat eden kardeşi Hasan Ağa’nın oğlu Abdurrahman’a 30 lira bırakır.
6. Yetim Abdürrahim
Yetim Abdürrahim’e 25 lira verilmesini ister. Tarih Portalı
7. Vasfiye
Daha önce hizmetinde bulunmuş olan Vasfiye isimli hizmetçisinin bulunmasını ve kendisine 20 lira verilmesini vasiyet eder.
8. Afife ve oğlu Hakkı
“Büyütmem Afife” ve oğlu Hakkı için, Hakkı’nın sünneti dolayısıyla 15 lira ayrılmasını ister.
9. Çeşme
Vasiyetnamenin en dikkat çekici hayır maddelerinden biridir:
Şehrin uygun bir yerinde daima akacak bir çeşme yaptırılmasını, suyunun akıtılmasını ve zaman zaman bakımının yapılmasını ister.
Bunun için 475 lira ayırır. Bu maddeyle ilişkilendirilen bir çeşmenin daha sonra Kocaeli Derince Belediyesi tarafından yaptırıldığına ilişkin bilgi de yayımlanmıştır. Hayatı Bileceksin
10. Her cuma Kur’an okutulması
Her cuma günü, cuma namazından yaklaşık bir saat önce başlanarak ezana kadar uygun bir camide cemaat huzurunda iki cüz Kur’an-ı Kerim okunmasını ve okuyacak hafıza ödeme yapılmasını ister.
Bu iş için 490 lira tahsis eder ve ilgili vakfın şer’i mahkemede tescil ettirilmesini, mütevelli tayin edilmesini vasiyet eder. Yeni Mesaj
11. Darüleytam’a bağış
Kefaretler için, Kurban Bayramı’nın ilk günü beş kurban kesilmesi, etlerinin öğrencilere yedirilmesi ve Kur’an hatmedilmesi amacıyla Darüleytam’a 200 lira bağışlanmasını ister. Yeni Mesaj
12. Paranın muhafazası
Vasiyetnamede belirtilen harcamalar için ayrılan paranın Osmanlı Bankası’nda tutulmasına ilişkin düzenleme bulunur.
13. Selanik’teki evler
Selanik’te Mithat Paşa Sanayi Mektebi karşısındaki büyük evini ve bazı diğer taşınmazlarını Mustafa Kemal Paşa’ya; bazı evleri ise kızı Makbule Hanım’a tahsis eder. ekşi sözlük
14. Önceki vasiyetnamelerin geçersizliği
Daha önce düzenlenmiş başka bir vasiyetname ortaya çıkması hâlinde onun geçersiz sayılmasını belirtir.
15. İki nüsha
Vasiyetnamenin:
“biri nezdimde hıfz olunmak ve diğeri Kâmil ve Cemal Beylerde bulunmak üzere iki nüsha”
olarak düzenlendiği belirtilir. Yeni Mesaj
16. Mühür ve parmak izi
Belgenin sonunda çok önemli bir tasdik bölümü vardır:
“İşbu vasiyetname, muvacehemizde tanzim ve meâli kıraat olunarak tefhim olunduktan ve tamamı ile ikrar eyledikten sonra kendi mühür ve parmağını vaz’eylediğini dünya ve ahiret şahidi sıfatıyla tasdik eyleriz.”
Ardından:
“25 Kânunusani 338”
ve “Şuhudü’l-hâl” ibaresi ile şahitlerin imzaları yer alır. Yeni Mesaj
